นิตยสาร E-Commerce ปีที่ 10 ฉบับที่ 114 เดือนมิถุนายน 2551 หน้า 60-62
ม. เอแบค เปิดเรียนปริญญาเอกออนไลน์บน Second Life
![]()
![]()
![]()
![]()
มหาวิทยาลัยอัสสัมชัญ ล่าสุดได้นำระบบการศึกษาออนไลน์เข้าสู่โลกเสมือนจริงอย่าง Second Life เพื่อเติมเต็มช่องทางการศึกษาให้แก่ผู้สนใจจากทั่วโลก
ศ.ดร.ศรีศักดิ์ จามรมาน ประธานผู้บริหารวิทยาลัยการศึกษาทางไกลอินเทอร์เน็ต มหาวิทยาลัยอัสสัมชัญ กล่าวว่า ในส่วนของการสร้างเครือข่ายสังคมให้ใช้ในมหาวิทยาลัยเองนั้น ปัจจุบันยังไม่ได้มีการใช้งานอย่างจริงจัง แต่มีแนวทางที่จะนำเอามาใช้ เพราะเอแบคมีโรงเรียนในเครือกว่า 300 โรงเรียน มีนักศึกษาหลายแสนคน ซึ่งเครือข่ายสังคมจะช่วยให้การติดต่อสื่อสาร การกระจายข่าว หรือการสร้างสัมพันธ์กับนักศึกษา อาจารย์ โรงเรียนในเครือ และผู้ปกครองทำได้ง่ายขึ้น แต่ก็ต้องมีการควบคุมการใช้งานตลอด 24 ชั่วโมง เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดความเสียหายขึ้นมา
สำหรับในต่างประเทศมีการนำเครือข่ายสังคมเข้ามาใช้กันมาก โดยนอกจากจะใช้บนเว็บที่ให้บริการสาธารณะแล้ว ทางมหาวิทยาลัยยังมีการเปิดให้ใช้กันภายใน เพราะว่าเว็บไซต์เครือข่ายสังคมที่ให้บริการสาธารณะนั้น ทางมหาวิทยาลัยควบคุมได้ยาก
นอกจากนี้ในต่างประเทศยังมีการนำเครือข่ายสังคมไปใช้งานในหลายรูปแบบ เช่น การใช้ในวงการศึกษา, สมาคมศิษย์เก่า, การใช้ในเครือข่ายสังคมสำหรับอาจารย์กับนักศึกษา เป็นต้น และยังมีการตั้งเป็นเครือข่ายของผู้ที่มีความสนใจร่วมกันอีกด้วย เช่น เครือข่ายด้านศิลปวัฒนธรรม, เครือข่ายด้านพิพิธภัณฑ์ออนไลน์, เครือข่ายการสอนภาษา, เครือข่ายการเป็นผู้นำ, เครือข่ายการพัฒนาอาชีพ เป็นต้น
ในส่วนของศิษย์เก่า หรือ Alumni นั้น เครือข่ายสังคมเป็นที่แห่งหนึ่งที่ทำให้ศิษย์เก่าได้พบปะกันสะดวกขึ้น เพราะนอกจากจะเป็นแหล่งพบปะสังสรรค์แล้ว ยังเป็นแหล่งหาเพื่อนเก่าที่จากกันไปนานได้ง่ายขึ้น และยังช่วยกระชับความสัมพันธ์ระหว่างศิษย์เก่าด้วยกันเอง รวมทั้งศิษย์เก่ากับสถานศึกษาให้แน่นแฟ้นมากขึ้น
ตัวอย่างเช่น มหาวิทยาลัยนิวยอร์ก (NYU) ที่ได้มีการประกาศปฏิทินกิจกรรมและรายละเอียดต่างๆ ไว้ในเครือข่ายสังคม เพื่อให้ศิษย์เก่าได้มาร่วมงานพบปะ มีการจัดทำข้อมูลศิษย์เก่าให้เพื่อนคนอื่นๆ สามารถหาข้อมูลเพื่อนที่จากกันไปนานได้ หรือสมาคมศิษย์เก่ามหาวิทยาลัยมิซซูรี ที่มีเครือข่าย่ของมหาวิทยาลัยชื่อว่า "มิซซูเน็ต (MizzouNet)" ซึ่งเป็นกลุ่มศิษย์เก่าที่ใช้ Facebook โดยมีผู้ลงทะเบียนเป็นสมาชิกแล้วกว่า 4,000 ราย
"ตอนนี้คนที่ต้องการหาเพื่อนก็จะเข้าไปในเครือข่ายสังคม โดยเฉพาะคนแก่ที่เกษียณแล้ว สิ่งที่พวกเขาต้องการคือเพื่อน ดังนั้น จึงมีเครือข่ายสังคมคนแก่เกิดขึ้นเพื่อแนะนำเรื่องการดูแลสุขภาพ และการดูแลรักษาต่างๆ โดยในอเมริกา ได้มีกฎหมายออกมาบังคับแล้วว่า ถ้าต้องให้คนแก่อยู่บ้านคนเดียว จะต้องมีอินเทอร์เน็ตที่ต่อเชื่อมกับโรงพยาบาลโดยตรง เนื่องจากมีคนแก่อยู่บ้านคนเดียวหลายคนที่ตายไปโดยที่ไม่มีใครรู้ ซึ่งตอนนี้ก็จะมีเครือข่ายสังคมที่เข้ามาช่วยดูแลแล้ว" ศ.ดร.ศรีศักดิ์ กล่าว
เครือข่ายสังคมมีหลายรูปแบบ ซึ่งรูปแบบหนึ่งที่นำมาใช้ในกิจกรรมการเรียนการสอนได้ด้วย คือ กลุ่มโลกเสมือนจริง โดยเป็นชุมชนที่ใช้ติดต่อสื่อสารในโลกไซเบอร์ ผู้ใช้สามารถจำลองตัวอวตารขึ้นมาเพื่อท่องโลกอินเทอร์เน็ตและทำกิจกรรมต่างๆ ที่ต้องการทำในโลกของความเป็นจริงไม่ได้ เช่น การเหาะเหินเดินอากาศ การแต่งชุดแฟนซีไปเข้าเรียน การมีเครื่องบินเจ็ตคอยรับส่ง เป็นต้น แต่ทั้งนี้ การกระทำต่างๆ ที่อยู่บนโลกเสมือนจริงจะต้องไม่เป็นสิ่งที่ผิดกฎหมายหรือศีลธรรมด้วย ตัวอย่างเว็บที่อยู่ในกลุ่มนี้ ได้แก่ SeondLife.com และ WorldWarCraft.com
ศ.ดร.ศรีศักดิ์กล่าวว่า โดยส่วนตัวได้เข้าไปเล่นในเว็บไซต์ SecondLife.com ซื้อเกาะไว้เกาะหนึ่ง โดยตั้งชื่อว่า "เกาะมหาเสน่ห์" หรือ "Charming Island" และได้นำแบบจำลองอาคาร "ศรีศักดิ์ จามรมาน สถานเทคโนโลยีสารสนเทศ" เข้าไปตั้งไว้บนเกาะ โดยได้ขยายพื้นที่อาคารจากโลกความเป็นจริงที่อยู่ประมาณ 12,000 ตารางเมตร เพิ่มขึ้นเป็น 145,000 ตารางเมตร
ในประเทศไทย "วิทยาลัยการศึกษาทางไกลอินเทอร์เน็ต มหาวิทยาลัยอัสสัมชัญ" เป็นมหาวิทยาลัยแห่งแรกที่เปิดการสอนออนไลน์ในโลกเสมือนจริงบน Second Life เมื่อเรียนจบได้ปริญญาเทียบเท่ากับนักศึกษาปกติ โดยเปิดสอนใน 3 หลักสูตร ได้แก่ หลักสูตรปริญญาโทการจัดการ, หลักสูตรปริญญาโทเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร และ หลักสูตรปริญญาเอกวิธีวิทยาอีเลิร์นนิ่ง
"ปริญญาเอกด้านวิธีวิทยาอีเลิร์นนิ่งที่เปิดสอนนั้น เป็นหลักสูตรแรกและหลักสูตรเดียวในโลก มีผู้สมัครเรียนจาก 30 ประเทศ อาทิ อเมริกา แคนาดา อังกฤษ ออสเตรเลีย นิวซีแลนด์ เยอรมนี ญี่ปุ่น จีน เป็นต้น ค่าเล่าเรียนทั้งหลักสูตรประมาณ 5 แสนบาท ใช้เวลาศึกษา 2 ปีครึ่ง ซึ่งต่ำกว่าการเรียนที่อเมริกาที่ต้องมีค่าใช้จ่าย 2-3 ล้านบาท โดยปริญญาที่ได้รับมีการรับรองโดย ก.พ. และ ยังเป็นที่ยอมรับในต่างประเทศ มีศักดิ์และสิทธิ์เทียบเท่าปริญญาเอกในอเมริกาทุกประการ" ศ.ดร.ศรีศักดิ์ กล่าว
สำหรับการเรียนผ่านออนไลน์เพื่อเอาปริญญาบนโลกเสมือนจริงอย่าง Second Life นั้น จะต้องมีการสอบด้วย โดยถ้าอยู่ที่เมืองไทย จะไปสอบที่อาคาร ศรีศักดิ์ จามรมาน สถานเทคโนโลยีสารสนเทศ โดยไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายเพิ่มเติม หรือจะสอบในที่ทำงานหรือที่บ้านก็ได้ แต่ต้องจ่ายค่าคนไปคุมสอบ ส่วนการสอบในต่างประเทศจะต้องจ่ายเพิ่มครั้งละประมาณ 1,000 บาท เพื่อเป็นค่าจ้างให้เจ้าหน้าที่สถานทูตไปคุมสอบให้
ปัจจุบันมีมหาวิทยาลัยในประเทศต่างๆ เข้าไปจับจองพื้นที่ซื้อเกาะบน SecondLife.com แล้วกว่า 200 แห่ง มีการจัดกิจกรรมต่างๆ ในโลกเสมือนจริงนี้มากมาย โดยมีผู้สมัครเข้าเป็นสมาชิกในโลกเสมือนที่เป็นชีวิตที่สองนี้แล้วกว่า 13 ล้านคน และมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ
ศ.ดร.ศรีศักดิ์กล่าวว่า ประโยชน์ของเครือข่ายสังคมมีอยู่มากมาย อยู่ที่การนำมาใช้และต้องมีการสอนในเรื่องหน้าที่พลเมือง ศีลธรรม ฝึกอบรมให้คนเข้าใจว่าอะไรถูกหรือผิด ต้องประพฤติปฏิบัติตนกับใครอย่างไรเพิ่มขึ้น และควรจะมีการควบคุมพฤติกรรมของคนให้มีความรับผิดชอบมากขึ้น
วิทยาการทางอินเทอร์เน็ตมีประโยชน์มาก อีกทั้งการศึกษาสมัยใหม่ต้องมีการเรียนรู้อยู่ตลอด เพราะมีการเปลี่ยนแปลงที่รวดเร็ว ต้องมีการเรียนรู้เพิ่มเติมอยู่เสมอ ซึ่งการเรียนการสอนผ่านออนไลน์ด้วยระบบอีเลิร์นนิ่งบนโลกเสมือนจริง เป็นอีกทางเลือกหนึ่งทางการศึกษา ที่เปิดโอกาสให้คนเข้ามาศึกษาหาความรู้ได้เพิ่มขึ้น และยังเป็นการสร้างเครือข่ายสังคมที่มีประโยชน์ มีคุณภาพให้เกิดขึ้นอีกแห่งหนึ่งด้วย